Trang Thông tin điện tử Tuyên giáo và Dân vận Cao Bằng

http://tuyengiaocaobang.vn

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THƯƠNG BINH, BỆNH BINH, LIỆT SỸ VÀ NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG

Tư tưởng, tấm gương Hồ Chí Minh về quan tâm tới thương, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng là cơ sở định hướng quan trọng cho công tác chăm lo đời sống thương, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công giai đoạn hiện nay.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và chúc Tết các đồng chí thương binh hỏng mắt (năm 1956) (Ảnh tư liệu)

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và chúc Tết các đồng chí thương binh hỏng mắt (năm 1956) (Ảnh tư liệu)

      Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời. Tuy nhiên, thực dân Pháp đã âm mưu xâm lược nước ta một lần nữa. Kiên quyết bảo vệ thành quả cách mạng, giữ gìn nền độc lập cho đất nước, toàn quân và dân ta đã chiến đấu anh dũng chống lại thực dân Pháp. Nhiều chiến sĩ đã bị thương và vĩnh viễn nằm lại chiến trường. Khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ vào ngày 19/12/1946, số người bị thương và hy sinh tăng lên. Đời sống của chiến sĩ và đồng bào ta gặp muôn vàn khó khăn. Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chính sách nhằm đảm bảo đời sống vật chất cũng như tinh thần cho các gia đình chính sách trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến.
      Không chỉ trực tiếp lãnh đạo đất nước, định hình đường lối thực hiện chính sách đối với thương, bệnh binh, gia đình liệt sỹ, người có công, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn có nhiều hoạt động thể hiện sự quan tâm trực tiếp tới công tác đầy giá trị nhân văn và thấm đẫm tình người này. Năm 1946, ngay khi nước nhà vừa mới giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Tổ quốc, toàn thể đồng bào và Chính phủ cảm ơn những chiến sĩ đã hy sinh tính mệnh cho nền Tự do, Độc lập và Thống nhất của nước nhà bằng hình thức ra "Thông báo về việc nhận con các liệt sĩ làm con nuôi", trong đó thể hiện rõ tình cảm, sự biết ơn, chia sẻ sâu sắc đối với hy sinh của các liệt sĩ. 
      Đặc biệt, năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ thị chọn một ngày trong năm làm "Ngày Thương binh” để bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với thương binh, liệt sĩ.  Ngày 27/7/1947, một cuộc mít-tinh lớn kỷ niệm ngày Thương binh toàn quốc đã diễn ra tại Đại Từ, Thái Nguyên, mở đầu cho Ngày Thương binh, liệt sĩ hằng năm. Từ đây, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân luôn coi ngày 27/7 là ngày để tưởng nhớ, tôn vinh và tri ân công lao to lớn đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh - những người có công với cách mạng và gia đình các liệt sĩ. Cũng từ đó, vào dịp tháng 7 hằng năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường gửi thư thăm hỏi, động viên thương binh, gia đình liệt sĩ, một mặt khẳng định công lao, đóng góp của họ, một mặt động viên họ không ngừng cố gắng, vươn lên. Trong 22 năm (1947 - 1969), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã 14 lần gửi quà, tiền nhân Ngày Thương binh, liệt sĩ vào Quỹ thương binh toàn quốc cho các trại an dưỡng thương binh…
      Kế thừa truyền thống đạo lý “uống nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ người trồng cây" của dân tộc, đặc biệt thấu hiểu những hy sinh, cống hiến của các anh hùng liệt sĩ, thương binh đối với đất nước, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Tổ quốc, đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy”. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, của thế hệ đi sau đối với sự hy sinh lớn lao của thế hệ đi trước. 
      Trách nhiệm của Đảng, Chính phủ đối với công tác này được Hồ Chí Minh chỉ dẫn cụ thể trong nhiều bài nói, bài viết, đặc biệt trong Di chúc để lại cho toàn Đảng, toàn dân trước lúc đi xa, Người căn dặn: “Đối với những người đã dũng cảm hy sinh một phần xương máu của mình (cán bộ, binh sĩ, dân quân, du kích, thanh niên xung phong...), Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ăn chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để họ có thể dần dần “tự lực cánh sinh”. Đối với các liệt sĩ, mỗi địa phương (thành phố, làng xã) cần xây dựng vườn hoa và bia kỷ niệm ghi sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ, để đời đời giáo dục tinh thần yêu nước cho nhân dân ta.
      Đối với cha mẹ, vợ con (của thương binh và liệt sĩ) mà thiếu sức lao động và túng thiếu, thì chính quyền địa phương (nếu ở nông thôn thì chính quyền xã cùng hợp tác xã nông nghiệp) phải giúp đỡ họ có công việc làm ăn thích hợp, quyết không để họ bị đói rét”. Đối với các cấp chính quyền ở địa phương, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ dẫn cần tùy điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của mình mà giúp đỡ, chăm sóc thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ, sao cho đạt hiệu quả thiết thực nhất cả trước mắt và lâu dài. Đối với mỗi người dân, theo Hồ Chí Minh cần coi đây là nghĩa vụ, trách nhiệm công dân, thế hệ đi sau cần có trách nhiệm với thế hệ đi trước, trách nhiệm với sự đóng góp, hy sinh lớn lao của các thương, bệnh binh, gia đình liệt sĩ. Cần nhất quán quan điểm việc thực hiện chính sách đền ơn, đáp nghĩa đối với thương, bệnh binh và gia đình liệt sĩ là trách nhiệm chứ không phải là một việc “làm phúc”.
       Với các thương binh, bệnh binh - những người trực tiếp thụ hưởng chính sách, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn cần tiếp tục truyền thống anh dũng của người quân nhân cách mạng. “Phải hòa mình với nhân dân, tôn trọng nhân dân, tránh phiền nhiễu nhân dân. Tránh tâm lý "công thần", coi thường lao động, coi thường kỷ luật. Chớ bi quan chán nản. Phải luôn luôn cố gắng”… Họ phải cố gắng đem hết khả năng của mình để tăng gia sản xuất, dần dần có thể tự lực cánh sinh, tiến tới tự cấp tự túc, giảm bớt khó khăn cho bản thân, gia đình và xã hội. Phấn đấu để trở thành người công dân kiểu mẫu ở hậu phương cũng như đã từng là người chiến sĩ kiểu mẫu ở ngoài mặt trận. Người luôn căn dặn những thương binh, bệnh binh cần phát huy tinh thần người lính, thực hiện tốt phương châm “tàn nhưng không phế”. 
       Phát huy truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc và lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước hết sức coi trọng việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần đối với thương binh, bệnh binh, thân nhân gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định: “Thực hiện tốt chính sách chăm sóc người có công trên cơ sở huy động mọi nguồn lực xã hội kết hợp với nguồn lực của Nhà nước; bảo đảm người có công có mức sống từ trung bình trở lên”. Tinh thần đó cũng tiếp tục được nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng: “Thực hiện tốt chính sách ưu đãi người có công; đẩy mạnh các hoạt động đền ơn đáp nghĩa. Tiếp tục cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người có công; bảo đảm chế độ ưu đãi người và gia đình người có công phù hợp với xu hướng tăng trưởng kinh tế, tiến bộ và công bằng xã hội”. Giải quyết dứt điểm các tồn đọng về chính sách người có công. 
Mặc dù đất nước còn nhiều khó khăn nhưng các chính sách ưu đãi đối với người có công không ngừng được hoàn thiện theo hướng diện ưu đãi ngày càng được mở rộng, mức chuẩn trợ cấp ưu đãi từng bước được nâng lên, cao hơn mức lương tối thiểu chung và luôn ở mức cao nhất trong các chính sách xã hội. Nhiều chủ trương, chính sách đã được thể chế hóa trong Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Các chính sách ưu đãi đối với người có công được triển khai rộng rãi đến các xã, phường, thôn xóm. Chế độ trợ cấp, ưu đãi hằng tháng được điều chỉnh và đã từng bước cải thiện, ổn định đời sống người có công với cách mạng. Nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa, các phong trào xây dựng nhà tình nghĩa, tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa, Quỹ đền ơn đáp nghĩa, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm sóc con liệt sỹ mồ côi, đi tìm hài cốt đồng đội, tu sửa, nâng cấp các nghĩa trang, đài tưởng niệm liệt sỹ... ngày càng thu hút được sự tham gia của toàn xã hội.
      Trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, công tác thực hiện chính sách đối với người có công luôn được các cấp ủy, chính quyền, địa phương, các tổ chức đoàn thể quan tâm thực hiện tốt, mang lại những kết quả đáng ghi nhận. Hằng năm, vào dịp ngày lễ, Tết, ngày Thương binh, liệt sĩ 27/7, tỉnh đều tổ chức các đoàn thăm hỏi, tặng quà, động viên kịp thời cả vật chất, tinh thần những người có công và gia đình người có công với cách mạng. Các địa phương, các tổ chức đoàn thể, những người làm công tác lao động, thương binh và xã hội thường xuyên quan tâm, rà soát các đối tượng người có công với cách mạng gặp khó khăn, cần giúp đỡ để hỗ trợ kịp thời cho các gia đình chính sách, người có công với cách mạng có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của nhân dân trong tỉnh. Phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” được cụ thể hóa bằng những hoạt động phong phú, thiết thực đã thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, như: Tổ chức vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ, nhà bia tưởng niệm, đài tưởng niệm; thắp nến tri ân các anh hùng liệt sĩ; tổ chức thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách, gia đình có công với cách mạng…
      Cùng với sự quan tâm chăm lo của Đảng, Nhà nước và của toàn xã hội, sự nỗ lực vươn lên của bản thân, nhiều thương binh, bệnh binh, người có công đã phát huy truyền thống tốt đẹp, là tấm gương điển hình, tiêu biểu cho ý chí vươn lên, tinh thần vượt khó, giúp nhau phát triển và thành công trên nhiều lĩnh vực. Nhiều người đã trở thành những nhà quản lý, những doanh nhân thành đạt, được Nhà nước trao tặng các danh hiệu cao quý như anh hùng lao động, chiến sỹ thi đua, thầy thuốc nhân dân, nhà giáo nhân dân, nghệ sĩ nhân dân. Cùng với sự phát triển của đất nước, đời sống vật chất, tinh thần của thân nhân liệt sỹ, thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng đã và đang được nâng lên rõ rệt. Đến nay cả nước đã có 95% gia đình người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của nhân dân địa phương nơi cư trú. 
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện chính sách đối với thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng vẫn còn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục, giải quyết. Tình trạng sai sót đối tượng trong việc thực hiện chính sách hỗ trợ vẫn còn diễn ra ở một số địa phương. Công tác đền ơn đáp nghĩa ở một số nơi chưa gắn với việc giáo dục truyền thống, tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của phong trào, tôn vinh người tốt, việc tốt. Chế độ trợ cấp ưu đãi nhìn chung còn thấp. Đời sống của gia đình chính sách tuy được cải thiện nhưng vẫn còn thấp, học hành và việc làm của con em chưa được bảo đảm. Những sai sót, nhầm lẫn, tiêu cực trong thực hiện chính sách xảy ra ở một số nơi, gây không ít phiền hà cho người hưởng chính sách, gây dư luận không tốt trong xã hội. 
      Đảng, Nhà nước đã không ngừng xây dựng, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính sách đối với thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Các chính sách đó từng bước được luật hóa thành hai pháp lệnh: Pháp lệnh phong tặng và truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” và Pháp lệnh ưu đãi người hoạt động cách mạng, liệt sĩ và gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến, người có công giúp đỡ cách mạng (nay là Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng). Hai pháp lệnh về người có công, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ ra đời là cơ sở, căn cứ quan trọng để Nhà nước và nhân dân không ngừng cố gắng nâng cao chất lượng, hiệu quả trong chăm lo cho các gia đình thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng, giúp cho họ từng bước cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần.
      Tri ân công lao to lớn của các gia đình chính sách, người có công, chúng ta cần phải tiếp tục làm nhiều hơn, tốt hơn việc chăm lo cho người có công cả về vật chất lẫn tinh thần. Triển khai thực hiện tốt công tác chăm sóc người có công với cách mạng như đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã căn dặn: "Các cơ quan, đơn vị, cũng như mỗi cá nhân bằng những việc làm cụ thể, thiết thực với ý thức trách nhiệm cao hãy chủ động, sáng tạo triển khai nhiều hoạt động thiết thực hơn nữa, coi đó là bổn phận, trách nhiệm và cũng là tình cảm để tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã cống hiến, hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thân yêu của chúng ta". Đó cũng chính là những hành động thiết thực tri ân những lớp người đã cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân.

Tác giả: Tùng Linh

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây