Từ đội hình tàu phóng lôi đầu tiên đến đơn vị anh hùng

Trong lịch sử xây dựng và trưởng thành của Hải quân nhân dân Việt Nam, Tiểu đoàn 135 Tàu phóng lôi – đơn vị tiền thân của Lữ đoàn 172, giữ một vị trí rất đặc biệt. Đó là một trong những đơn vị tàu chiến đấu đầu tiên, ra đời trong yêu cầu cấp thiết phải xây dựng lực lượng Hải quân đủ sức làm nòng cốt trong quản lý, bảo vệ vùng biển, đảo của Tổ quốc.

Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, trình độ kỹ thuật, kinh nghiệm tổ chức chỉ huy và huấn luyện, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 135 đã sớm thể hiện ý chí vươn lên, tinh thần làm chủ vũ khí trang bị, quyết tâm xây dựng đơn vị chính quy, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi trong mọi tình huống.

Huấn luyện thao tác, sử dụng trang bị trên tàu ở Lữ đoàn 172. Ảnh: TTV

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 135 đã phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, mưu trí, dũng cảm, vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, chiến đấu ngoan cường, lập nhiều chiến công xuất sắc.

Đặc biệt, trong các trận đánh ngày 2 và 5 tháng 8 năm 1964, lực lượng tàu chiến đấu của đơn vị đã cùng quân và dân miền Bắc đánh trả quyết liệt tàu chiến, máy bay địch, góp phần làm nên chiến thắng trận đầu vẻ vang của Hải quân nhân dân Việt Nam.

Những con tàu nhỏ bé, trang bị còn hạn chế, phải đối mặt với đối phương có ưu thế vượt trội về hỏa lực và phương tiện, nhưng cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên cường bám vị trí, dũng cảm tiếp cận mục tiêu, quyết đánh và biết đánh thắng. Từ thực tiễn chiến đấu ấy, phẩm chất “dám đánh, biết đánh, quyết đánh thắng kẻ thù xâm lược” được hun đúc, trở thành nền tảng tinh thần cho các thế hệ nối tiếp.

Ngày 9 tháng 7 năm 1966, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký Quyết định số 79/QĐ-QP giải thể Khu Tuần phòng 2, thành lập Trung đoàn 172 Tàu phóng lôi trực thuộc Bộ Tư lệnh Hải quân trên cơ sở Tiểu đoàn 135 và một số đơn vị pháo binh ven biển. Từ đây, ngày 9 tháng 7 trở thành Ngày truyền thống của đơn vị. Việc thành lập Trung đoàn 172 đánh dấu bước trưởng thành mới của lực lượng tàu chiến đấu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Từ Tiểu đoàn 135 đến Trung đoàn 172, rồi phát triển thành Lữ đoàn 172, mỗi chặng đường đều gắn với thử thách, hy sinh và những chiến công. Sau ngày miền Nam được giải phóng, đơn vị tiếp tục được củng cố, phát triển, khẳng định vai trò là một trong những lực lượng chiến đấu quan trọng của Vùng 1, Vùng 3 và Quân chủng Hải quân.

Truyền thống được hun đúc từ gian khó, hy sinh và trách nhiệm

Chặng đường 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Lữ đoàn 172 đi qua nhiều giai đoạn thăng trầm của lịch sử, với những yêu cầu nhiệm vụ khác nhau, nhưng luôn giữ vững bản lĩnh, ý chí và niềm tin chiến thắng. Từ khói lửa chiến tranh đến nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời bình, từ những con tàu phóng lôi đầu tiên đến đội hình tàu chiến đấu hôm nay, truyền thống của Lữ đoàn được hình thành bởi hành động cụ thể, bằng tinh thần vượt khó, bằng kỷ luật nghiêm minh, bằng trách nhiệm trước chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

“Chủ động, sáng tạo” là phẩm chất xuyên suốt trong quá trình xây dựng và chiến đấu của đơn vị. Chủ động trong nắm tình hình, trong chuẩn bị lực lượng, trong huấn luyện, khai thác, sử dụng vũ khí trang bị; sáng tạo trong cách đánh, cách tổ chức lực lượng, cách khắc phục khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

Trong chiến tranh, đó là tinh thần "lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều", biết phát huy sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân trên biển. Trong thời bình, đó là tinh thần luôn đổi mới phương pháp công tác, nâng cao trình độ mọi mặt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao của mỗi cán bộ, chiến sĩ.

Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 172 luyện tập phương án phòng chống cháy nổ. Ảnh: TTV

“Khắc phục khó khăn” là nét nổi bật trong phẩm chất của người lính Lữ đoàn 172. Khó khăn của Lữ đoàn đến từ môi trường hoạt động trên biển, sóng gió phức tạp, từ yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu trong tình hình mới, từ những tình huống phức tạp, khó đoán định trên biển. Với người lính Lữ đoàn “thép” 172, mỗi chuyến đi biển huấn luyện là một lần rèn ý chí, thử thách bản lĩnh để thực hiện “Lời thề giữ biển”.
 

“Sẵn sàng chiến đấu” đó là tư thế của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn luôn đặt nhiệm vụ lên trên hết, luôn bình tĩnh trước khó khăn, luôn chấp hành nghiêm mệnh lệnh, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Còn “đoàn kết, quyết thắng” chính là cội nguồn tạo nên sức mạnh tập thể của đơn vị. Trên mỗi con tàu, mọi vị trí đều gắn bó chặt chẽ với nhau; mỗi cán bộ, chiến sĩ vừa hoàn thành phần việc của mình, vừa là điểm tựa cho đồng đội. Đoàn kết giữa các thế hệ, giữa cán bộ và chiến sĩ, giữa đơn vị với địa phương, với nhân dân, với các lực lượng hiệp đồng đã tạo nên thế trận lòng dân vững chắc trên biển.

Tiếp nối truyền thống – vững bước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc nói chung, bảo vệ chủ quyền biển đảo nói riêng đặt ra yêu cầu, đòi hỏi rất cao và luôn là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta.

Là đơn vị tàu mặt nước chiến đấu chủ lực, có khả năng đột kích mạnh thuộc Vùng 3 Hải quân, Lữ đoàn 172 đảm nhiệm nhiệm vụ trong địa bàn có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh trên biển. Yêu cầu nhiệm vụ đặt ra ngày càng cao, đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn tốt, kỷ luật nghiêm, tác phong chính quy, tinh thần trách nhiệm cao.

Phát huy truyền thống “Chủ động, sáng tạo; khắc phục khó khăn; sẵn sàng chiến đấu; đoàn kết, quyết thắng”, Lữ đoàn 172 tiếp tục xây dựng đơn vị cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và “tinh, gọn, mạnh”; nâng cao chất lượng tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu và sức mạnh chiến đấu.

Những năm qua, Lữ đoàn luôn chú trọng xây dựng con người làm trung tâm, xây dựng tổ chức làm nền tảng, xây dựng kỷ luật làm sức mạnh, xây dựng đoàn kết làm động lực.

Cẩu nhận tên lửa lên tàu. Ảnh: TTV

Lữ đoàn xác định huấn luyện chiến đấu là nhiệm vụ chính trị trung tâm trong thời bình, là điều kiện tiên quyết để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Bám sát phương châm “Cơ bản, thiết thực, vững chắc” và đột phá “Cơ bản, làm chủ, chuyên sâu trong khai thác, sử dụng trang bị kỹ thuật; nâng cao chất lượng huấn luyện cán bộ hải đội, cán bộ tàu”, Lữ đoàn tập trung đổi mới hình thức, phương pháp huấn luyện phù hợp với từng đối tượng.

Bên cạnh đó, Lữ đoàn chú trọng bồi dưỡng kinh nghiệm thực tiễn, nâng cao kỹ năng thực hành trên biển của bộ đội; gắn huấn luyện với xây dựng nền nếp chính quy, quản lý, rèn luyện kỷ luật, bảo đảm an toàn; phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng; quản lý, bảo vệ vững chắc vùng biển được giao.

Biên đội tàu Lữ đoàn 172 ra khơi thực hiện nhiệm vụ. Ảnh: TTV

Lữ đoàn tích cực, chủ động tham gia giúp đỡ nhân dân phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn, nhất là trên các vùng biển xa bờ, làm điểm tựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi bám biển và bảo vệ các hoạt động kinh tế trên vùng biển chủ quyền của ta. Những năm gần đây, Lữ đoàn còn tham gia thực hiện nhiệm vụ đối ngoại quốc phòng với hải quân các nước trong khu vực và trên thế giới, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Hải quân nhân dân Việt Nam trên trường quốc tế...

60 năm là một chặng đường vẻ vang và cũng là điểm khởi đầu cho những bước phát triển mới. Từ đội hình tàu phóng lôi đầu tiên đến Lữ đoàn tàu mặt nước chiến đấu hôm nay, mạch nguồn truyền thống Anh hùng vẫn chảy mãi trong từng con tàu, từng vị trí công tác, từng cán bộ, chiến sĩ.

Tự hào về quá khứ, vững vàng trong hiện tại, tin tưởng hướng tới tương lai, Lữ đoàn 172, Vùng 3 Hải quân tiếp tục viết tiếp trang sử truyền thống bằng những kết quả, thành tích mới, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Trải qua 60 năm xây dựng, phát triển, Lữ đoàn 172 luôn hoàn thành tốt và xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Lữ đoàn và 3 đơn vị trực thuộc được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Lữ đoàn được tặng 2 Huân chương quân công hạng Ba; 2 Huân chương chiến công (hạng Nhì, Ba); 4 Huân chương bảo vệ Tổ quốc (hạng Nhất, Nhì, Ba), 45 tập thể được tặng thưởng huân chương các loại, 275 cá nhân được tặng huân, huy chương chiến công các hạng. Nhiều năm đơn vị được Bộ Quốc phòng, Quân chủng Hải quân tặng cờ "Đơn vị huấn luyện giỏi", "Đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua quyết thắng", "Đơn vị tiêu biểu xuất sắc nhất Quân chủng Hải quân".

Đại tá Nguyễn Xuân Hòa, Chính ủy Lữ đoàn 172