Bảo hiểm xã hội Cao Bằng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về an sinh xã hội vào cuộc sống

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Nền tảng lý luận và kim chỉ nam cho chính sách an sinh xã hội

Trong suốt cuộc đời cách mạng, Hồ Chí Minh luôn phấn đấu cho mục tiêu cháy bỏng: độc lập dân tộc, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người dân được hưởng tự do, có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Người từng nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Đây là tư tưởng bao trùm triết lý về an sinh xã hội của Người. 

Tư tưởng Hồ Chí Minh về an sinh xã hội là bộ phận quan trọng trong hệ thống tư tưởng của Người, thể hiện quan điểm nhân đạo, nhân văn sâu sắc của Đảng ta ngay từ những ngày đầu lập nước. Bác căn dặn: “Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”. Trong tư tưởng của Người, an sinh xã hội không chỉ là một chính sách kinh tế - xã hội, mà còn là biểu hiện sinh động của chế độ dân chủ, của nhà nước “của dân, do dân, vì dân”.

Ngay từ những năm đầu giành độc lập, dù đất nước còn ngổn ngang khó khăn, Hồ Chí Minh đã chỉ đạo ban hành nhiều chính sách chăm lo đời sống nhân dân: vận động “Hũ gạo cứu đói”, kêu gọi xây dựng “Quỹ độc lập”, phát động phong trào tương thân tương ái. Những chủ trương đó đặt nền móng cho một hệ thống an sinh xã hội mà sau này Đảng và Nhà nước ta từng bước xây dựng, hoàn thiện.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về an sinh xã hội chứa đựng ba trụ cột lớn: Một là, coi chăm lo đời sống nhân dân là mục tiêu cao nhất của mọi chính sách. Mọi đường lối, chủ trương nếu không vì lợi ích của dân đều vô nghĩa. Hai là, xây dựng cơ chế an sinh mang tính toàn dân: mọi người dân, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giàu nghèo đều có quyền tiếp cận phúc lợi. Ba là, cán bộ, đảng viên phải thật sự là “công bộc của dân”, phục vụ dân chứ không phải “làm quan cách mạng”.

Trải qua hơn 95 năm, những quan điểm ấy vẫn nguyên giá trị và ngày càng trở nên cấp thiết. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, biến đổi khí hậu và dịch bệnh toàn cầu, an sinh xã hội càng được nhìn nhận như một “điểm tựa” quan trọng để ổn định chính trị, bảo đảm công bằng và gắn kết xã hội. Hệ thống chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của nước ta chính là sự kế thừa và cụ thể hóa tư tưởng của Người trong điều kiện mới. Đến nay chính sách BHXH, BHYT, BHTN đã trở thành trụ cột vững chắc trong hệ thống an sinh quốc gia.

Bảo hiểm xã hội tỉnh nỗ lực đảm bảo an sinh xã hội, vì nhân dân phục vụ

Trong những năm qua, Đảng bộ tỉnh, chính quyền các cấp và ngành BHXH Cao Bằng đã xác định: phát triển an sinh xã hội không chỉ là nhiệm vụ kinh tế - xã hội, mà còn là trách nhiệm chính trị, là biểu hiện sinh động của việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Chính vì vậy, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào triển khai chính sách an sinh xã hội tại Cao Bằng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Là tỉnh miền núi, biên giới, với hơn 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, địa hình phức tạp, kinh tế còn nhiều khó khăn, việc đưa chính sách BHXH, BHYT, BHTN đến với người dân không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là trách nhiệm chính trị, thể hiện tính nhân văn sâu sắc của chế độ.

Với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”, BHXH tỉnh Cao Bằng đã và đang nỗ lực từng ngày để đưa chính sách đến tận các xóm làng xa xôi, từng bước hiện thực hóa lời dạy của Bác Hồ về chăm lo đời sống cho nhân dân. Từ năm 1995, số người tham gia BHXH chỉ khoảng 16,3 nghìn người; đến nay, con số này đã tăng lên 53,6 nghìn người, tăng 3,2 lần. Trong đó, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt 19,2 nghìn người, tăng 391,8 lần so với năm 2008. Số người tham gia BHTN cũng đạt 27,8 nghìn người, tăng gần 3,0 lần so với năm 2009. Riêng BHYT, số người tham gia tăng từ 110,4 nghìn người năm 2003 lên 513,3 nghìn người, đạt tỷ lệ bao phủ 89,6% dân số toàn tỉnh (nếu tính cả người tham gia BHYT trong lực lượng vũ trang, người dân đi lao động ngoài tỉnh được cấp thẻ BHYT tại địa phương nơi lao động, làm việc, thì tỷ lệ bao phủ BHYT đạt trên 97% dân số).

Bên cạnh đó, với những biện pháp chủ động, quyết liệt công tác thu, giảm số tiền chậm đóng đã đạt được những kết quả phấn khởi. Số đơn vị và người tham gia BHXH, BHYT không ngừng tăng qua các năm; chỉ tiêu thu luôn hoàn thành sớm và vượt mức kế hoạch, tỷ lệ chậm đóng luôn ở mức thấp trên toàn quốc. Số thu năm 1995 đạt khoảng 4,1 tỷ đồng, ước thực hiện năm 2025 số thu đạt 1.755,8 tỷ đồng, tương ứng tăng trên 428 lần. Công tác cấp sổ BHXH, cấp thẻ BHYT và xác nhận quá trình tham gia đóng BHXH cho người lao động luôn được thực hiện kịp thời, đúng quy định.

Công tác giải quyết các chế độ BHXH luôn được thực hiện đảm bảo đầy đủ, kịp thời, đúng chế độ tới từng người tham gia, thụ hưởng, qua đó đã góp phần hỗ trợ, ổn định cuộc sống của người lao động. Hiện nay, BHXH tỉnh đang quản lý chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng trên 24,8 nghìn người, tăng trên 15,7 nghìn người, tăng gấp 2,7 lần so với năm 1995, với số tiền chi trả khoảng 1.800 tỷ đồng/năm. Chi trả trên 240 tỷ đồng/năm cho đối tượng hưởng các chế độ BHXH khác như ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe, BHTN, BHXH một lần… Hiện nay, thực hiện quản lý và chi trả các chế độ BHXH, BHTN qua phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt tại khu vực đô thị đạt gần 9 nghìn người, chiếm trên 51% số người hưởng tại khu vực đô thị. 

Công tác giám định chi phí KCB BHYT tiếp tục được củng cố, tăng cường và ngày càng chuyên môn hóa. Năm 2025, BHXH tỉnh thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT cho các cơ sở khám chữa bệnh BHYT trên địa bàn dự kiến là 487,7 tỷ đồng tăng 481,5 tỷ đồng (tương ứng tăng hơn 78 lần) so với năm 2002 (thời điểm trước khi sáp nhập BHYT vào BHXH tỉnh Cao Bằng); với số lượt khám chữa bệnh BHYT trên 777 nghìn lượt, tăng 611 nghìn lượt (tương ứng tăng 4,7 lần) so với năm 2002…

Đáng chú ý, những năm qua, công tác cải cách thủ tục hành chính đã có bước tiến mạnh mẽ, thực hiện tốt việc giao dịch hồ sơ điện tử, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động nghiệp vụ của ngành, chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, kịp thời đưa ra các phân tích, dự báo mang tính chuyên sâu. Liên thông dữ liệu, kết nối các phần mềm quản lý: giải quyết chế độ BHXH (TCS), phần mềm quản lý thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT (TST), phần mềm kế toán và Hệ thống thông tin Giám định BHYT góp phần phòng chống lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, BHYT. Phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý người tham gia, cơ quan Công an, UBNFD cấp xã và người tham gia rà soát, xác minh, cập nhật bổ sung số Định danh cá nhân/Căn cước công dân của người tham gia trong cơ sở dữ liệu BHXH tỉnh quản lý, đồng bộ xác thực thẻ BHYT với Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư đạt 99,96% người tham gia BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn tỉnh.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về an sinh xã hội không chỉ là di sản lý luận quý báu, mà còn là kim chỉ nam hành động cho mỗi cán bộ, đảng viên nói chung và viên chức ngành BHXH tỉnh Cao Bằng nói riêng. Thấm nhuần sâu sắc tinh thần ấy, trong thời gian tới, BHXH tỉnh Cao Bằng tiếp tục phát huy tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển” theo phương châm của Đại hội Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra. Trên cơ sở đó, BHXH tỉnh Cao Bằng sẽ chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai hiệu quả các chính sách BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn tỉnh, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bền vững, bao phủ toàn dân - để mọi người dân đều có điểm tựa vững chắc trong cuộc sống.