Kỷ nguyên mới và bài học từ mùa xuân 1941

Năm 2026 đánh dấu những mốc thời gian đặc biệt thiêng liêng đối với dân tộc ta: 85 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Pác Bó trực tiếp lãnh đạo cách mạng; đồng thời cũng là mốc 80 năm Nhà nước Việt Nam độc lập đầu tiên được xác lập nền tảng vững chắc bằng Tổng tuyển cử toàn quốc, sự ra đời của Hiến pháp 1946 và những hoạt động đối ngoại quan trọng do Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp dẫn dắt. Đây là năm đầu tiên nước Việt Nam độc lập thực sự bước ra và khẳng định vị thế của mình trước trường quốc tế, đặt những viên gạch pháp lý, thể chế và ngoại giao quan trọng cho sự tồn tại và phát triển của quốc gia trong thế kỷ XX.

Những dấu mốc lịch sử ấy không chỉ mang giá trị kỷ niệm, mà còn nhắc mỗi chúng ta suy ngẫm sâu sắc hơn về con đường mà dân tộc đã lựa chọn và trách nhiệm của các thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ, tiếp nối những giá trị trường tồn mà lịch sử đã trao gửi. Với tầm nhìn của năm 2026, đây cũng là dịp để cả nước hướng tới một trục di sản kết nối những địa danh in dấu hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh – từ Bến Nhà Rồng nơi Người ra đi tìm đường cứu nước 115 năm trước, đến Cao Bằng – nơi Người trở về Tổ quốc để trực tiếp lãnh đạo cách mạng, rồi từ đây lan tỏa đến những địa phương khác gắn với bước đường hoạt động và tư tưởng của Người.

 Bác Hồ về nước ngày 28/1/1941. Tranh: Họa sĩ Trịnh Phòng.
 

Kỷ niệm 85 năm Bác Hồ về nước vì vậy không chỉ là sự tri ân một sự kiện thiêng liêng, mà còn là dịp bồi đắp mạnh mẽ tinh thần tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược; nhắc nhở chúng ta kiên định với phương châm lấy nhân dân làm trung tâm của mọi quyết sách.

Từ năm 2011 đến nay, cả nước chưa tổ chức một hoạt động quy mô quốc gia về chủ đề này; và 2026 là thời điểm thích hợp để kết nối các giá trị di sản, củng cố sức mạnh tinh thần dân tộc và nuôi dưỡng khát vọng phát triển trong giai đoạn mới. Ngày 28/01/1941, từ một hang đá nhỏ nơi miền biên cương Cao Bằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc, đặt nền móng cho đường lối giải phóng dân tộc theo tinh thần tự lực, tự cường, “dựa vào sức ta mà tự giải phóng cho ta”.

Chỉ trong vòng năm năm – từ Pác Bó 1941 đến chính trường quốc tế năm 1946 – một quốc gia vừa thoát khỏi ách thuộc địa đã xuất hiện trên bàn đàm phán quốc tế với bản lĩnh và trí tuệ đặc biệt; điều mà lịch sử hiện đại ít dân tộc làm được trong thời gian ngắn đến vậy. Khi nhìn từ năm 2026, chúng ta càng cảm nhận rõ hơn sức sống bền bỉ của những giá trị lịch sử được hun đúc suốt hơn tám thập kỷ qua; ý nghĩa của lịch sử được khẳng định trước hết ở tầm vóc tư tưởng và những bài học thời đại mà các sự kiện để lại cho hôm nay. Những giá trị ấy, sau hơn tám thập kỷ, vẫn nguyên vẹn sức sống và đang đồng hành cùng bước tiến mạnh mẽ của đất nước trong kỷ nguyên mới. Hôm nay, khi cả nước hướng về Đại hội XIV của Đảng, bài học từ mùa xuân 1941 càng có ý nghĩa đặc biệt. Đó là bài học về việc nắm bắt thời cơ trong bối cảnh biến động phức tạp; về sự kết hợp giữa tầm nhìn chiến lược và hành động kiên định; về tinh thần tự chủ, chủ động và sáng tạo; và trên hết, là bài học đặt nhân dân ở vị trí trung tâm của mọi chủ trương, chính sách. 

Tại buổi gặp mặt các cán bộ trực tiếp phục vụ Bác Hồ tại Khu Phủ Chủ tịch (1954 - 1969) ngày 15/8/2024, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Là người Việt Nam, chúng ta thật hạnh phúc, tự hào vì có Bác Hồ, vị lãnh tụ vĩ đại – Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất, danh nhân văn hóa thế giới, cũng là tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng, tác phong giản dị, khiêm tốn và lòng yêu nước, yêu Nhân dân tha thiết”. Đó là lời nhắc nhở có giá trị bền vững đối với những người làm công tác lãnh đạo, quản lý hôm nay: phát triển kinh tế – xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới, củng cố an ninh – quốc phòng hay xử lý những vấn đề của đời sống hiện nay đều phải xuất phát từ cuộc sống, từ nhu cầu chính đáng của nhân dân và vì nhân dân.

Trong thế kỷ XXI, đất nước bước vào những lĩnh vực hoàn toàn mới: chuyển đổi xanh, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững dựa trên tri thức. Những lĩnh vực này đòi hỏi chúng ta không chỉ tiếp thu tinh hoa nhân loại, mà còn phải có bản lĩnh, trí tuệ và nội lực để tạo ra những giá trị phát triển mang dấu ấn Việt Nam. Đây chính là hình ảnh “Pác Bó của thời đại kỹ thuật số”, nơi mỗi địa phương, mỗi ngành, mỗi cán bộ phải chủ động mở đường, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Đối với Cao Bằng – địa phương vinh dự được đón Bác Hồ đặt những bước chân đầu tiên khi Người trở về Tổ quốc – trách nhiệm ấy càng thiêng liêng và nặng nề hơn. Truyền thống lịch sử, bề dày cách mạng và di sản tư tưởng của Người vừa là niềm tự hào, vừa là động lực để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh tiếp tục nỗ lực đổi mới, phát triển, gìn giữ biên cương Tổ quốc và nâng cao đời sống nhân dân. Mỗi công trình hạ tầng, mỗi mô hình phát triển kinh tế, mỗi đổi mới trong quản lý đều phải là sự tiếp nối của tinh thần tự lực – tự cường, của khát vọng “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh". 

Kỷ niệm 85 năm ngày Bác Hồ trở về Pác Bó và 80 năm những sự kiện của năm 1946, chúng ta không chỉ tri ân quá khứ, mà còn xác lập một tầm nhìn mới cho tương lai. Tinh thần mà Bác đã khởi xướng từ Pác Bó năm 1941 – độc lập trong suy nghĩ, tự chủ trong quyết sách, sáng tạo trong hành động và kiên định với mục tiêu vì nhân dân – phải tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, trở thành động lực để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân vượt qua khó khăn, nắm bắt thời cơ, đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững và tự chủ hơn. Bước vào năm 2026, trước thềm Đại hội XIV, điều đó càng được khẳng định rõ: "giữ gìn và phát huy những giá trị mà Bác Hồ đã đặt nền móng từ mùa xuân 1941 không chỉ là bổn phận của lịch sử, mà còn là yêu cầu sống còn đối với sự phát triển của đất nước trong thời đại mới”.