Công nghiệp Tĩnh Túc: Giá trị lịch sử và định hướng phát triển trong thời kỳ mới
- Thứ tư - 28/01/2026 20:22
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tĩnh Túc - Mảnh đất đặt nền móng cho ngành khai khoáng kim loại màu Việt Nam. Trải qua quá trình xây dựng, trưởng thành và phát triển, Tĩnh Túc đã để lại nhiều dấu ấn đậm nét về truyền thống cách mạng và lịch sử công nghiệp của tỉnh Cao Bằng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Mỏ thiếc Tĩnh Túc (ngày 15/9/1958).
Tĩnh Túc là xã miền núi nằm ở phía Tây tỉnh Cao Bằng. Thực hiện Nghị quyết số 1657/NQ-UBTVQH15, ngày 16/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cao Bằng năm 2025, xã Tĩnh Túc được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập từ thị trấn Tĩnh Túc và 02 xã Vũ Nông, Triệu Nguyên. Xã có diện tích tự nhiên khoảng 86,8 km², gồm 15 xóm với 5.860 nhân khẩu, trên địa bàn có 11 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc Dao chiếm tỷ lệ cao (gần 60% dân số). Kinh tế địa phương chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp; bên cạnh đó còn có hoạt động sản xuất công nghiệp, khai thác khoáng sản gắn với khu vực Mỏ thiếc Tĩnh Túc. Tuy nhiên, đời sống của Nhân dân vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
Trong lịch sử, Tĩnh Túc được đồng bào Tày, Nùng gọi là “Thin Tốc”, nghĩa là “đá rơi”, phản ánh đặc trưng địa hình núi đá hiểm trở; trong thời kỳ cách mạng, nơi đây còn được biết đến với tên gọi Kim Sơn. Trên địa bàn xã có nhiều loại khoáng sản quý hiếm như vàng, bạc, antimoan, thiếc, vonfram - những nguyên liệu chiến lược có giá trị công nghiệp cao. Trong đó, Mỏ thiếc Tĩnh Túc là điểm khai thác tiêu biểu, gắn liền với sự hình thành và phát triển của ngành công nghiệp khai khoáng - luyện kim màu Việt Nam.
Sau khi tỉnh Cao Bằng hoàn toàn giải phóng cuối năm 1950, Chính phủ quyết định tiếp quản và tổ chức khai thác Mỏ thiếc Tĩnh Túc. Từ lực lượng ban đầu chỉ với 56 công nhân, quy mô lao động nhanh chóng được mở rộng, có thời điểm lên tới khoảng 500 người. Ngay trong năm đầu khai thác, mỏ đạt sản lượng trên 30 nghìn tấn quặng thiếc và hơn 5,5 tấn vàng, khẳng định tiềm năng lớn về tài nguyên khoáng sản cũng như vai trò quan trọng của Tĩnh Túc trong chiến lược phát triển công nghiệp của đất nước.
Từ năm 1954, Nhà nước tiếp tục đầu tư, điều động đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật cùng máy móc, thiết bị để khôi phục và phát triển sản xuất. Trên cơ sở đó, ngày 25/10/1955, Mỏ thiếc Tĩnh Túc chính thức được thành lập. Với sự giúp đỡ của Liên Xô, đội ngũ công nhân từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao tay nghề. Mỏ thiếc Tĩnh Túc trở thành “đứa con đầu lòng” của nền công nghiệp khai khoáng - luyện kim màu Việt Nam, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đồng thời tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.
Không chỉ có giá trị về kinh tế, Tĩnh Túc còn là cái nôi của phong trào công nhân và phong trào cách mạng trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Ngày 21/10/1930, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của Mỏ thiếc Tĩnh Túc - Cao Bằng được thành lập tại Đền Ông Búa đã đánh dấu bước phát triển quan trọng của phong trào công nhân mỏ và phong trào cách mạng tại địa phương. Đặc biệt, ngày 15/9/1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm Mỏ thiếc Tĩnh Túc, để lại dấu ấn sâu đậm, trở thành niềm tự hào và nguồn động lực tinh thần to lớn đối với các thế hệ cán bộ, công nhân và Nhân dân.
Sau khi tỉnh Cao Bằng hoàn toàn giải phóng cuối năm 1950, Chính phủ quyết định tiếp quản và tổ chức khai thác Mỏ thiếc Tĩnh Túc. Từ lực lượng ban đầu chỉ với 56 công nhân, quy mô lao động nhanh chóng được mở rộng, có thời điểm lên tới khoảng 500 người. Ngay trong năm đầu khai thác, mỏ đạt sản lượng trên 30 nghìn tấn quặng thiếc và hơn 5,5 tấn vàng, khẳng định tiềm năng lớn về tài nguyên khoáng sản cũng như vai trò quan trọng của Tĩnh Túc trong chiến lược phát triển công nghiệp của đất nước.
Từ năm 1954, Nhà nước tiếp tục đầu tư, điều động đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật cùng máy móc, thiết bị để khôi phục và phát triển sản xuất. Trên cơ sở đó, ngày 25/10/1955, Mỏ thiếc Tĩnh Túc chính thức được thành lập. Với sự giúp đỡ của Liên Xô, đội ngũ công nhân từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao tay nghề. Mỏ thiếc Tĩnh Túc trở thành “đứa con đầu lòng” của nền công nghiệp khai khoáng - luyện kim màu Việt Nam, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đồng thời tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.
Không chỉ có giá trị về kinh tế, Tĩnh Túc còn là cái nôi của phong trào công nhân và phong trào cách mạng trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Ngày 21/10/1930, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của Mỏ thiếc Tĩnh Túc - Cao Bằng được thành lập tại Đền Ông Búa đã đánh dấu bước phát triển quan trọng của phong trào công nhân mỏ và phong trào cách mạng tại địa phương. Đặc biệt, ngày 15/9/1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm Mỏ thiếc Tĩnh Túc, để lại dấu ấn sâu đậm, trở thành niềm tự hào và nguồn động lực tinh thần to lớn đối với các thế hệ cán bộ, công nhân và Nhân dân.
Trung tâm xã Tĩnh Túc hiện nay.
Hiện nay, trên địa bàn xã Tĩnh Túc có 03 di tích lịch sử được xếp hạng cấp tỉnh[1] và 02 điểm di sản thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng[2]. Đây là những “địa chỉ đỏ” có giá trị đặc biệt trong giáo dục truyền thống cách mạng, bảo tồn và phát huy giá trị di sản lịch sử - văn hóa, đồng thời là nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch lịch sử, văn hóa và du lịch trải nghiệm gắn với dấu ấn công nghiệp.
Trong giai đoạn hiện nay, hoạt động công nghiệp trên địa bàn xã Tĩnh Túc vẫn được duy trì, góp phần giải quyết việc làm, tạo thu nhập cho người lao động và đóng góp vào ngân sách địa phương. Tuy nhiên, cùng với những kết quả đạt được, xã cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như tài nguyên khoáng sản dần suy giảm, hạ tầng phục vụ phát triển du lịch và dịch vụ còn hạn chế, các giá trị lịch sử - công nghiệp chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.
Nhận thức rõ vai trò, giá trị lịch sử và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Tĩnh Túc lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định nội dung đột phá: “Tập trung khai thác tiềm năng lịch sử, văn hóa và dấu ấn công nghiệp của xã Tĩnh Túc; đẩy mạnh phát triển dịch vụ, từng bước hình thành các mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch lịch sử, văn hóa gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và phát triển kinh tế địa phương”. Trên cơ sở đó, Đảng ủy xã đã ban hành Kế hoạch số 37-KH/ĐU, ngày 14/10/2025 làm cơ sở triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trong nhiệm kỳ.
Công nghiệp Tĩnh Túc không chỉ là một giai đoạn phát triển kinh tế, mà còn là di sản lịch sử quý báu, kết tinh từ mồ hôi, trí tuệ và tinh thần cách mạng của nhiều thế hệ. Việc phát huy giá trị lịch sử và dấu ấn công nghiệp trong thời kỳ mới vừa là trách nhiệm, vừa là cơ hội để xã Tĩnh Túc phát triển bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Tĩnh Túc khoá I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh Cao Bằng.
Trong giai đoạn hiện nay, hoạt động công nghiệp trên địa bàn xã Tĩnh Túc vẫn được duy trì, góp phần giải quyết việc làm, tạo thu nhập cho người lao động và đóng góp vào ngân sách địa phương. Tuy nhiên, cùng với những kết quả đạt được, xã cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như tài nguyên khoáng sản dần suy giảm, hạ tầng phục vụ phát triển du lịch và dịch vụ còn hạn chế, các giá trị lịch sử - công nghiệp chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.
Nhận thức rõ vai trò, giá trị lịch sử và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Tĩnh Túc lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định nội dung đột phá: “Tập trung khai thác tiềm năng lịch sử, văn hóa và dấu ấn công nghiệp của xã Tĩnh Túc; đẩy mạnh phát triển dịch vụ, từng bước hình thành các mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch lịch sử, văn hóa gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và phát triển kinh tế địa phương”. Trên cơ sở đó, Đảng ủy xã đã ban hành Kế hoạch số 37-KH/ĐU, ngày 14/10/2025 làm cơ sở triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trong nhiệm kỳ.
Công nghiệp Tĩnh Túc không chỉ là một giai đoạn phát triển kinh tế, mà còn là di sản lịch sử quý báu, kết tinh từ mồ hôi, trí tuệ và tinh thần cách mạng của nhiều thế hệ. Việc phát huy giá trị lịch sử và dấu ấn công nghiệp trong thời kỳ mới vừa là trách nhiệm, vừa là cơ hội để xã Tĩnh Túc phát triển bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Tĩnh Túc khoá I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh Cao Bằng.
Trần Thanh Trà
Chuyên viên Ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy xã Tĩnh Túc
Chuyên viên Ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy xã Tĩnh Túc
[1] (1) Di tích Lịch sử Cách mạng Đền Ông Búa, theo quyết định số 2931/QĐ-VX-UB, ngày 04/12/2003 của UBND tỉnh Cao Bằng. (2) Địa điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và quan sát Mỏ thiếc Tĩnh Túc (9/1958) Khu nhà sàng theo Quyết định số 2022/QĐ-UBND, ngày 17/10/2007. (3) Địa điểm cán bộ, công nhân và Nhân dân các dân tộc Mỏ thiếc Tĩnh Túc đón Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm ngày 15/9/1958 theo quyết định số 1656/QĐ-UBND, ngày 11/9/2008.
[2]Thung lũng treo Tĩnh Túc; Mỏ thiếc Tĩnh Túc.