Hành trình theo chân Bác, lịch sử và thực tiễn trong xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh

Thứ năm - 04/06/2026 09:39
Ngày 05/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã rời bến cảng Nhà Rồng (Sài Gòn) bắt đầu cuộc hành trình 30 năm tìm con đường giải phóng dân tộc. Trong suốt cuộc hành trình vĩ đại đó, Người đã đi qua 3 đại dương, 4 châu lục, gần 30 quốc gia, hàng trăm thành phố, vượt qua muôn vàn gian khổ, chông gai và làm rất nhiều nghề để kiếm sống, với quyết tâm cháy bỏng: “Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi”.
 Năm 1917, thành công của Cách mạng Tháng Mười Nga đã ảnh hưởng rất lớn đến tình cảm và nhận thức của Người. Tháng 7/1920, đọc “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của V.I.Lênin, Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, học thuyết cách mạng tiên phong của thời đại và tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”[1]. Sự kiện Người bỏ phiếu tán thành Quốc tế Cộng sản và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp vào tháng 12/1920 đánh dấu bước chuyển biến, thay đổi về chất trong nhận thức tư tưởng và lập trường chính trị của Người, từ một nhà yêu nước chân chính trở thành một chiến sĩ cộng sản.


Bến Nhà rồng - Nơi Bác Hồ rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước. (Ảnh tư liệu TTXVN)

Tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, tích cực chuẩn bị mọi mặt cho sự ra đời của một chính đảng cách mạng ở Việt Nam. Ngày 03/02/1930, tại Hương Cảng (Trung Quốc), Người chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản đã nhất trí thành lập một đảng thống nhất, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là sự kiện lịch sử trọng đại, chấm dứt cuộc khủng hoảng kéo dài về đường lối chính trị và về tổ chức của các phong trào yêu nước Việt Nam.

Sau 30 năm xa Tổ quốc, ngày 28/01/1941, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Pác Bó, xã Trường Hà, châu Hà Quảng (nay là xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng) xây dựng căn cứ địa cách mạng đầu tiên để trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Tại đây, từ ngày 10 - 19/5/1941, Người chủ trì Hội nghị Trung ương 8 hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng phù hợp với sự thay đổi mau lẹ của tình hình quốc tế và trong nước, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tổ chức vận động, tập hợp lực lượng toàn dân tộc; thành lập Mặt trận Việt Minh; tiến hành xây dựng lực lượng vũ trang và căn cứ địa, tạo nên các cao trào cách mạng sôi nổi, mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Lãnh tụ Hồ Chí Minh, Nhân dân ta đã gắn kết thành một khối, phát huy cao độ sức mạnh toàn dân tộc, đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác: Đó là thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á; chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” năm 1954; Đại thắng mùa Xuân năm 1975  giải  phóng  hoàn  toàn miền Nam, thống nhất đất nước, thu non sông về một mối; tiếp tục lãnh đạo xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

 
https://media.baocaobang.vn/upload/image/201502/medium/68407_DSC_1102_copy.jpg
Lán Khuổi Nặm (Pác Bó) - nơi Bác Hồ triệu tập Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (từ ngày 10 - 19/5/1941),
ra Nghị quyết chuẩn bị vũ trang khởi nghĩa, thành lập Mặt trận Việt Minh.
(Nguồn: https://baoc aobang.vn)
 
Cùng với hành trình cách mạng không ngừng nghỉ, trong suốt cuộc đời mình, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là một tấm gương sáng ngời về tư tưởng, đạo đức, phong cách để cho mọi người noi theo, làm theo. “Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng ta, dân tộc ta, Nhân dân ta và bạn bè quốc tế. Tên tuổi và sự nghiệp của Người còn mãi với non sông đất nước ta, sống mãi trong lòng dân tộc ta và trong trái tim nhân loại. Người để lại cho Đảng ta, Nhân dân ta, các thế hệ hôm nay và mai sau một Di sản tư tưởng vô cùng quý báu, một tấm gương đạo đức và phong cách, lối sống hết sức sáng ngời!”[2]. Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là một kho báu tinh thần cách mạng vô giá và thực sự đã trở thành một biểu tượng về văn hóa - đó là “Văn hóa Hồ Chí Minh”, là sự kết tinh văn hóa dân tộc và thời đại. Trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, tư tưởng, đạo đức của Người tiếp tục soi đường, chỉ lối cho Đảng ta, non sông đất nước ta vững bước đi lên và kế tục, phát triển sự nghiệp cách mạng trong thời đại rực rỡ nhất trong lịch sử quang vinh của dân tộc - Thời đại Hồ Chí Minh.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (năm 1991), cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng ta chính thức đưa vào văn kiện Đại hội là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động. Ngày 27/3/2003, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 23-CT/TW về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới. Đặc biệt từ năm 2006, Đảng ta đã có chủ trương mở cuộc vận động sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân học tập và làm theo Bác. Từ thực tiễn đổi mới, nhận thức của chúng ta về tư tưởng và di sản Hồ Chí Minh ngày càng trở nên sâu sắc và đầy đủ hơn. Việc học và làm theo Bác đã và đang trở thành một nhu cầu tự thân của mỗi người và toàn xã hội; một nhu cầu văn hoá đầy tính nhân văn, sáng tạo, truyền cảm hứng cho mỗi người, mỗi nhà, mỗi tổ chức, đoàn thể, mỗi cơ quan, đơn vị, ở tất cả các cấp, các ngành, từ Trung ương tới địa phương và cơ sở; từ trong nước đến ngoài nước, trong đó có cả cộng đồng người Việt Nam đang học tập, làm ăn, sinh sống ở nước ngoài. Thực tiễn đó cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết cần xây dựng và phát triển “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”, mà trong đó, di sản về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh luôn hiện hữu, làm cho mọi người hiểu biết sâu sắc về thân thế, sự nghiệp cách mạng của Người, là nơi tỏa sáng tư tưởng, đạo đức, phong cách, lối sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh; là địa chỉ đỏ, điểm tựa soi sáng, dẫn đường cho mỗi chúng ta. “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” còn bao hàm việc xây dựng lối sống đạo đức, cách ứng xử đầy nghĩa tình, hướng đến mục tiêu xây dựng, giáo dục con người, nhất là thế hệ trẻ, trở thành người có đầy đủ phẩm chất tốt đẹp, biết yêu thương, sáng tạo, năng động trong công việc và cuộc sống. Nhận thức đúng, hành động sáng tạo, “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” sẽ truyền dẫn nguồn xung lực quan trọng để chúng ta xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị con người Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh, tạo động lực cho chúng ta tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, sáng tạo; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; nắm bắt thời cơ, vận hội mới, vượt qua mọi thách thức, nguy cơ để xây dựng đất nước phát triển nhanh và bền vững hơn.

 
Hệ thống di sản gắn với cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh có ở rất nhiều địa phương trong cả nước và ở nước ngoài. Trong đó, bốn tỉnh, thành giữ vị trí đặc biệt, tạo nên trục “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” đó là: Nghệ An - Nơi Người sinh ra và lớn lên; Thành phố Hồ Chí Minh - nơi Người ra đi tìm đường cứu nước; Cao Bằng - nơi Người trở về trực tiếp chuẩn bị lực lượng, căn cứ địa, đường lối phát triển của cách mạng Việt Nam; Hà Nội - nơi Người cống hiến và an nghỉ. Trước mắt, việc hình thành “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại các địa phương này góp phần kết nối xuyên suốt cội nguồn - hành trình cách mạng - giá trị di sản Hồ Chí Minh, hình thành một trục không gian văn hóa liền mạch, có sức lan tỏa sâu rộng trong cả nước.

Đồng chí Bế Thanh Tịnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XVI tỉnh Cao Bằng phát biểu tại Hội thảo khoa học: “Hội nghị lần thứ Tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa I (5/1941): Tầm nhìn chiến lược của Đảng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước”.
 
Lịch sử đã trao cho Cao Bằng một vị thế rất đặc biệt, là điểm tựa đầu tiên khi Bác về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, là nơi khởi nguồn của tư duy chiến lược và tinh thần tự lực, tự cường trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước. Hành trình cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh tại Cao Bằng đã góp phần quan trọng, mang tính quyết định đối với tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam. Gắn liền với các sự kiện và hoạt động đó, trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đã hình thành hệ thống các di tích lịch sử, văn hóa có giá trị đặc biệt, nhiều điểm di tích được xếp hạng di tích quốc gia và quốc gia đặc biệt. Tiêu biểu như: Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sống, làm việc và chủ trì Hội nghị lần thứ Tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa I (tháng 5/1941); Khu di tích quốc gia đặc biệt Rừng Trần Hưng Đạo - nơi thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân; Khu di tích quốc gia đặc biệt Địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950 - gắn với hình ảnh mang tính biểu tượng của dân tộc Việt Nam: Bác Hồ “chống gậy lên non xem trận địa”; Khu di tích Lam Sơn - nơi Người hoạt động trong năm 1942…; cùng nhiều địa điểm khác như: Mỏ thiếc Tĩnh Túc, các công trường sản xuất và các địa điểm Bác đến thăm, nói chuyện với Nhân dân… Hệ thống di tích này không chỉ phản ánh chân thực, sinh động chặng đường hoạt động cách mạng đầy gian khổ nhưng vẻ vang của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh tại Cao Bằng, mà còn là di sản vô giá trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng, truyền thống, nghiên cứu lịch sử và phát triển văn hóa, du lịch.

Học sinh tham quan Nhà trưng bày Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó. (Ảnh: Phùng Đào)
 
Bởi vậy, xây dựng và phát triển “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại Cao Bằng có ý nghĩa hết sức quan trọng, nhằm tạo ra sự kết nối chặt chẽ giữa giá trị của các di tích, hiện vật lịch sử với giá trị về tinh thần, tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người; giữa không gian vật thể và không gian phi vật thể, theo hướng đồng bộ, hiện đại; nhằm chuyển hóa các giá trị lịch sử, tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ dạng “di tích tĩnh” sang “không gian văn hóa sống”, bảo đảm tính hệ thống trong việc lưu giữ, tôn tạo và làm sống động các di tích lịch sử, văn hóa gắn với cuộc đời hoạt động của Bác.

Với tư duy đổi mới trong thiết kế “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” từ trưng bày chuyên đề, thuyết minh theo chủ đề, ứng dụng công nghệ số, số hóa tư liệu, xây dựng bản đồ di sản, thuyết minh đa phương tiện, trải nghiệm VR/AR… sẽ mở ra khả năng tiếp cận mới cho thế hệ trẻ. Di sản Hồ Chí Minh không còn chỉ được “nghe kể”, mà được “trải nghiệm”, “đối thoại”, bảo đảm tính giáo dục, tính định hướng, tính thực hành, nhằm mục tiêu đưa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thấm sâu một cách tự nhiên, không giáo điều. Đây là một cách làm hiệu quả nhằm đổi mới phương thức giáo dục chính trị, giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân tiếp cận tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người một cách tự nhiên, trực quan từ thực tiễn; thông qua đó, tạo lập môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần lan tỏa sâu rộng giá trị di sản văn hóa Hồ Chí Minh đến mọi tầng lớp Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống, đồng thời hình thành các sản phẩm văn hóa - du lịch đặc thù, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

“Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại Cao Bằng còn có ý nghĩa là điểm nút quan trọng trong trục di sản Hồ Chí Minh mang tầm vóc quốc gia và quốc tế. Ngay từ giai đoạn 1941 - 1945, hoạt động cách mạng của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại Cao Bằng đã gắn bó mật thiết với các địa bàn chiến lược khác như Thái Nguyên, Tuyên Quang, trung tâm của An toàn khu Việt Bắc; đồng thời liên thông với các địa điểm Người từng hoạt động tại Quảng Tây (Trung Quốc). Chính mối liên kết lịch sử ấy đã tạo nên không gian di sản xuyên vùng, xuyên biên giới, phản ánh sinh động tầm vóc quốc tế của con đường cách mạng Việt Nam. Với lợi thế là căn cứ địa cách mạng đầu tiên của cả nước, Cao Bằng có điều kiện đặc biệt để kết nối các tuyến du lịch “theo chân Bác” trong nước và quốc tế; mở rộng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” theo trục liên kết vùng và kết nối quốc tế, gắn với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. Việc xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại Cao Bằng góp phần bảo đảm tính liên kết, kết nối chặt chẽ trong hệ thống các địa phương có di sản gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cả nước và quốc tế, khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt của Cao Bằng - quê hương cội nguồn cách mạng.

Việc hình thành “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại Cao Bằng không chỉ có ý nghĩa trực tiếp trong việc bảo tồn trục di sản Hồ Chí Minh mang tầm quốc gia và quốc tế, mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch văn hóa bền vững. Qua đó, di sản Hồ Chí Minh tiếp tục được “kích hoạt” trong đời sống đương đại, trở thành nguồn lực mềm quan trọng cho phát triển đất nước. Xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” sẽ mở ra hướng phát triển mới cho Cao Bằng, cụ thể: Kết nối quá khứ với tương lai, biến di sản thành sinh kế; gắn phát triển văn hóa với du lịch, thương mại biên giới, giáo dục trải nghiệm; hình thành hành lang phát triển mới giữa Cao Bằng - Quảng Tây (Trung Quốc) - Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh gắn kết với tuyến du lịch “Hành trình đỏ - Theo chân Bác” kết nối giữa Quảng Tây (Trung Quốc) và Cao Bằng (Việt Nam).

Có thể khẳng định rằng, việc hình thành và phát triển “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại tỉnh Cao Bằng không chỉ có ý nghĩa là hướng đi chiến lược, giúp bảo tồn - phát huy giá trị di sản Hồ Chí Minh, mà còn góp phần biến các giá trị lịch sử từ “hành trình theo chân Bác” thành nguồn lực nội sinh quan trọng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa bền vững, lâu dài, góp phần kiến tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Bế Thanh Tịnh
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ,
Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XVI tỉnh Cao Bằng
 

[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 12, tr.30.
[2] Trích Diễn văn kỷ niệm 130 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2020) của đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.
 

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Video

dai hoi dang 2
Banner phai SACH DIEN TU 2

ScreenHunter 108 Jul 06 15 45
nghi quyet 57 1750148831649579547612 0 0 437 700 crop 1750148837239578595117
z5938366578357 0660a04694014cba01f06354ec63e29c


z5938342173393 e3ad0887d201d3d74066f1305a005930

duluanxahoi
hinh anh chong tham nhung 1
tracuu 1
bhxh2 yukp

dcs




nonnuoccb12121hq1
Liên kết Website

 

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập60
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm58
  • Hôm nay10,139
  • Tháng hiện tại68,196
  • Tổng lượt truy cập9,258,764
Văn bản - Tài liệu Chuyển đổi số

Thông báo số 17-TB/CQTTBCĐ

Thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo T

Thời gian đăng: 03/01/2026

lượt xem: 1316 | lượt tải:436

Công văn số 198-CV/TU

Công văn cập nhật nhiệm vụ được giao trên Hệ thống theo dõi tình hình thực hiện Nghị quyết, Chỉ thị, Kết luận của Trung ương

Thời gian đăng: 22/12/2025

lượt xem: 768 | lượt tải:219

Công văn số 327-CV/VPTU

Công văn về hướng dẫn khai thác, sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) cho cán bộ, đảng viên trong các cơ quan Đảng

Thời gian đăng: 22/12/2025

lượt xem: 722 | lượt tải:429

Quyết định số 141-QĐ/TU

Quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Cao Bằng

Thời gian đăng: 22/12/2025

lượt xem: 580 | lượt tải:238

Công văn số 120-CV/TU

Công văn về đôn đốc rà soát và triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, có thời hạn hoàn thành 31/12/2025

Thời gian đăng: 29/11/2025

lượt xem: 613 | lượt tải:291

Quyết định số 97-QĐ/TU

Quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Cao Bằng

Thời gian đăng: 19/11/2025

lượt xem: 884 | lượt tải:278

Kế hoạch số 19/KH/TU

Kế hoạch triển khai thực hiện Thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị sơ kết tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị trong quý III/2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cuối năm 2025

Thời gian đăng: 11/11/2025

lượt xem: 671 | lượt tải:240

Quyết định số 17-QĐ/BCĐ

Quyết định kiện toàn Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Cao Bằng

Thời gian đăng: 27/08/2025

lượt xem: 3626 | lượt tải:528

Kế hoạch số 12-KH/BCĐ

Kế hoạch triển khai một số nội dung tập trung thực hiện Kế hoạch số 02-KH/BCĐ của Ban Chỉ đạo Trung ương

Thời gian đăng: 27/08/2025

lượt xem: 704 | lượt tải:230

Phiên bản 1: 25/6/2025

Sổ tay hướng dẫn triển khai Kế hoạch số 02-KH/BCDDTWW ngày 19/6/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương

Thời gian đăng: 27/08/2025

lượt xem: 607 | lượt tải:222
  • Tiếp nhận ý kiến

Hộp thư góp ý


Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây