Chủ tịch UBND tỉnh trao đổi với các nhà nghiên cứu lịch sử về công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản tỉnh liên quan đến Thục Phán - An Dương Vương

Buổi làm việc tập trung trao đổi, thảo luận dựa trên kết quả thực hiện Đề tài khoa học cấp tỉnh: “Nghiên cứu, bảo tồn những giá trị di sản ở Cao Bằng liên quan đến Thục Phán - An Dương Vương”. Đề tài được UBND tỉnh phê duyệt danh mục và giao trực tiếp cho cơ quan Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh chủ trì triển khai từ năm 2022. Đến tháng 9/2025, đề tài đã được Hội đồng khoa học cấp tỉnh đánh giá nghiệm thu và xếp loại xuất sắc. 

Qua 3 năm thực hiện, đề tài đạt được nhiều kết quả quan trọng, như: hoàn thành 19 chuyên đề nghiên cứu sâu; tổ chức thành công 3 cuộc hội thảo khoa học; xây dựng 3 sơ đồ chuyên biệt. Đặc biệt, các nhà nghiên cứu phát hiện nhiều tư liệu, dữ liệu lịch sử quý giá giúp làm rõ nguồn gốc, thân thế, sự nghiệp của nhân vật lịch sử Thục Phán - An Dương Vương; làm sáng tỏ mối liên hệ mật thiết giữa kinh đô Nam Bình (Cao Bằng) xưa với kinh đô Cổ Loa (Hà Nội), cũng như mối liên hệ giữa thời kỳ Thục Phán và thời kỳ Hùng Vương. Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò to lớn của Thục Phán trong giai đoạn đầu của lịch sử Việt Nam, từ việc nối ngôi vua Hùng, hợp nhất hai khối cộng đồng dân cư Tây Âu - Lạc Việt để thành lập nên nhà nước Âu Lạc và lãnh đạo nhân dân kháng chiến chống quân Tần xâm lược.

Để tiếp tục phát huy giá trị và hiệu quả của đề tài sau nghiệm thu, tại buổi làm việc, các đại biểu đóng góp ý kiến vào dự thảo Đề cương khái quát cuốn sách “Thục Phán - An Dương Vương với Cao Bằng” do các nhà nghiên cứu lịch sử đề xuất thực hiện. Cuốn sách dự kiến gồm 6 chương: Chương I: Cao Bằng thời kỳ tiền sử; Chương II: Thục Phán, nước Nam Cương và bộ tộc Tây Âu; Chương III: Tổng quan nghiên cứu về Thục Phán - An Dương Vương; Chương IV: Quá trình hợp nhất Hùng - Thục; Chương V: Cuộc kháng chiến chống quân Tần xâm lược; Chương VI: Nhà nước Âu Lạc và cuộc kháng chiến chống Triệu Đà xâm lược.

Các nhà nghiên cứu lịch sử đề xuất Ban Chỉ đạo biên soạn cuốn sách do đồng chí Lê Hải Hòa, Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban. Ban biên soạn chuyên môn sẽ do GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam làm Chủ biên, cùng sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý văn hóa và giáo dục của tỉnh. Dự kiến ra mắt cuốn sách nhân dịp kỷ niệm 530 năm thành lập tỉnh Cao Bằng.

Bên cạnh việc xuất bản sách, các đại biểu cũng thảo luận về định hướng bảo tồn - gìn giữ phát huy giá trị di sản ở tầm quốc gia. Cụ thể, đối với cấp tỉnh, đề xuất lập kế hoạch xây dựng Đền thờ Thục Phán - An Dương Vương với quy mô tương xứng tại khu vực kinh đô cũ của nước Nam Cương (nay thuộc phường Thục Phán) nhằm tri ân nhân vật lịch sử có công lớn trong buổi đầu dựng nước. Đối với cấp Trung ương, nhóm nghiên cứu đề xuất tỉnh kiến nghị Trung ương tiếp tục mở rộng đề tài khoa học cấp quốc gia nhằm nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống hơn về Thục Phán - An Dương Vương.

Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa đánh giá cao nỗ lực và kết quả xuất sắc của nhóm thực hiện đề tài khoa học. Nhấn mạnh việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản lịch sử liên quan đến Thục Phán - An Dương Vương không chỉ có ý nghĩa sâu sắc về mặt khoa học, lịch sử, giáo dục truyền thống mà còn là nguồn lực quan trọng đóng góp vào sự phát triển văn hóa - du lịch của tỉnh Cao Bằng trong thời gian tới.

Thống nhất chủ trương tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản liên quan đến Thục Phán - An Dương Vương trên địa bàn tỉnh. Trong đó, tập trung 3 vấn đề trọng tâm: Thứ nhất, về nghiên cứu khoa học, tỉnh ủng hộ việc tiếp tục mở rộng kết quả của đề tài hiện nay để xây dựng, đề xuất một nhiệm vụ khoa học cấp quốc gia trong thời gian tới. Tuy nhiên, việc triển khai cần có sự tham gia của các cơ quan nghiên cứu, các nhà khoa học và đối tác có đủ năng lực, kinh nghiệm nhằm bảo đảm tính khả thi và chất lượng khoa học của đề tài.

Thứ hai, về đề xuất xây dựng đền thờ Thục Phán - An Dương Vương tại Cao Bằng, cơ bản đồng tình về chủ trương. Đề nghị tiếp tục nghiên cứu, bổ sung cơ sở khoa học, lịch sử, đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong xã hội trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Thứ ba, đối với việc biên soạn, xuất bản sách và các công trình nghiên cứu về Thục Phán - An Dương Vương, tỉnh sẵn sàng quan tâm, tạo điều kiện về nguồn lực. Đề nghị các nhà nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện nội dung, đồng thời quan tâm nghiên cứu, cập nhật địa chí mới và từng bước xây dựng bộ lịch sử Cao Bằng, góp phần bảo tồn, lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương.